PlanorbidaePlanorbis planorbis

Planórbidae

= afgeleid van Planorbis.

Schijfhoorns

familie van longslakken uit de klasse van de ➛Gastropoda. Voornamelijk zoetwaterslakken, maar er zijn er ook die brak water opzoeken. In weerwil van de naam zijn niet van alle geslachten de huisjes in het platte vlak opgerold; ook de muts- en de conische vorm komen voor. Lichaam betrekkelijk kort en hoog, met dunne, vrij lange tasters.

Alle slakken beschikken wel over de kleurstof hemoglobine, en hebben daardoor een roodachtige tint. Dat heeft voordelen bij de zuurstofopname die deels door de huid gaat, waardoor de slakken in minder zuurstofrijk water kunnen leven en weinig naar de oppervlakte hoeven komen.

In het aquarium komen dikwijls soorten voor die in onderstaand schema zijn te determineren:

  1. Huisvorm:
    1. Muts of dop: ➛Ancylus
    2. Gedraaid in een vlak: zie 2
  2. (van 1b) Manier van dragen:
    1. Rechtop: 3
    2. Liggend: 5
  3. (2a) Huis rechtop
    1. Zonder kiel, tot 6 cm groot: ➛Planorbarius
    2. Met kiel, daardoor met plat vlak: 4
  4. (3b) Huis rechtop met kiel:
    1. Afstand kiel tot voorgaande winding groter dan helft van opening: Helisoma
    2. Afstand kleiner: ➛Planorbella
  5. (2b) Huis liggend:
    1. Opening spits driehoekig: Hippeutis
    2. Huis met zichtbare dwarsschotten: Segmentina
    3. Met 5 of meer windingen, opening klein: ➛Anisus
    4. Tot 4 windingen, 6 tot 10 mm groot, opening rond, geen kiel: Biomphalaria
    5. Maximaal 5 windingen, soms gerasterd, opening groot en ovaal: ➛Gyraulus
    6. Huis 2,5 mm groot, kiel aan onderkant, opening groot, afgerond driehoekig: Menetus
    7. Huis tot 20 mm, 4 windingen, met kiel: ➛Planorbis

Planórbis

= vlak draaiend.

Klein geslacht van slakken met 5 soorten uit de familie van de ➛Planorbidae.

Longslakken die wereldwijd voorkomen in zoet water. Het huis is in verhouding tot het lichaam groot en linksdraaiend gewonden in, zoals de naam al aangeeft, het platte vlak. Het huis wordt vlak liggend gedragen met de punt naar onderen, waardoor deze rechtsdraaiend lijkt. Het huis is gekield, dat wil zeggen dat er een opstaande rand over de spiraal loopt, maar deze is niet afgerond. De kleur is bruin doorzichtig. De kleur van het lichaam varieert van lichtbruin, roodbruin tot donkerbruin.

Deze slakken leven in allerlei langzaam stromend of stilstaand water, meestal in de oeverzone. Ook dieper worden ze aangetroffen, maar alleen in zuurstofrijke omstandigheden.

planórbis

Linnaeus 1758

Gewone schijfhoorn

Planorbis planorbis
De gewone schijfhoorn. © ➛D.J. Saaltink
Inheems in Europa en Azië tot het Baikalmeer; Noord-Afrika.

Huis als vermeld bij het geslacht. Het lichaam is doorschijnend donker grijsbruin, met een rode gloed dankzij de aanwezigheid van hemoglobine. Dunne, lange tasters.

Lengte tot 20 mm.

De dieren vermeerderen zich in het aquarium gemakkelijk.